Minik vasitələrində fərz namazının qılınması
Allaha həmd olsun. Allah ibadəti qullara bütün hallarda asanlaşdırmışdır.
Minik vasitələrində fərz namazlar ancaq zərurət halı olduğu zamanlarda qılına bilər. Nafilə namazlar isə minik vasitəsinin üzərində istənilən qədər qılına bilər. Buna Allah Rəsulunun sünnəsində də dəlil vardır.Cabir bin Abdullahın (r) rəvayət etdiyi hədisdə deyilir: “Rəsulullah (s) miniyinin üzərində ikən onu hansı tərəfə çavirsə də o tərəfə nafilə qılardı. Fərz namazları qılmaq istəyəndə isə miniyindən enər və qibləyə dönərək namaz qılardı.” (Hindi, Kənzul-Ümmal).
Bu hədisdən göründüyü kimi Allah Rəsulu minik vasitəsi üzərində ancaq nafilə namazı qılmış, fərz qıldığı zaman isə miniyindən düşmüşdür. Burada Allah Rəsulunun mindiyi vasitənin öz dövrünə uyğun olan at, dəvə və s. olmasi heç nəyi dəyişdirməz.
Dövrümüzdəki nəqliyyat vasitələri də eyni hökmə daxil olmaqdadır.
Ancaq dediyimiz kimi burda bəzi zərurətlər istisnadır. Məsələn avtobusun və ya yol yoldaşlarının gedərək onu gözləməməsi, minikdən düşdüyü zaman canı və ya malı üçün təhlükə olacarsa, əlverişsiz hava şəraiti olarsa, qoca olub minib düşməyə imkanı olmazsa bu zərurət halı sayılır və bu zaman fərzi də miniyinin üzərində qıla bilər.
Gəmi, təyyarə və qatara gəldikdə isə bunlarda istər fərz, istərsə də sünnət namazları qılmaq səhihdir. İbn Ömərdən rəvayət olunan hədisdə deyilir: “Nəbi əleyhissəlamdan gəmidə namaz qılmağın hökmünü soruşulduqda “Yıxılıb boğulmaqdan qorxmasan ayaq üstə qıl” (Hakim və Darəqutni)
Bu səbəbdən yola çıxıldığı vaxt avtobusun vaxtına, yolda dayanıb dayanmamasına fikir vermək lazımdır. Eyni zamanda uzun yola çıxıldığı zaman namazı birləşdirərək qılmaq da mümkündür.
Ola bilər ki, avtobus şoferi yolda namaz vaxtını nəzərə almaya və ya nəyisə əsas gətirərək yolda dayanmaqdan imtina edə bilər. Əlbəttə bu zaman namazı tərk etməyəcək qətiyyən olmaz. Avtobusda oturaq halda fərz namazınızı qılacamaq olar. Bu zaman səcdə və rüküləri sadəcə əyilərək yerinə yetirilməlidir. Buna görə həmişə yola çıxdıqda dəstəmazlı olumaq daha məqsədə uyğundur. Lakin dəstəmaz olmayıb, yolda da bu imkan olmadıqda bu zaman təyəmmümlə namazı qılmaq lazımdır.
Bu səbədən yola çıxarkən bütün bu məsələləri nəzərə almaq, minik vasitəsini buna görə seçmək lazımdır.
azerimuslims.com

